"Thượng hoàng xuất gia tu hành ở núi Yên Tử, hiệu là Trúc Lâm Đại Đầu Đà." Đại Việt Sử Ký Toàn Thư / Kỷ Nhà Trần, Anh Tông Hoàng Đế, năm Quý Tỵ 1293

---

Buổi sáng đó trời không có gió.

Tuấn đứng trước cổng Vạn Kiếp khi đoàn tùy tòng của Nhân Tông đã giải tán gần hết, chỉ còn mấy người hầu chờ xa. Dã Tượng đứng sau ông năm bước, im lặng theo thói quen cũ, mắt nhìn thẳng không chớp. Nhân Tông mặc áo vải nâu, không mũ, không đai ngọc. † Người trông nhỏ hơn trong bộ áo đó, như một người khác đã thế chỗ từ bên trong.

"Khanh đứng đây từ bao giờ?"

"Từ khi nghe tin bệ hạ sẽ đi qua, thần ra đón."

Nhân Tông nhìn xuống con đường đất hướng bắc. Xa kia là chân núi Yên Tử, mây trắng đổ xuống như nước. Một con chim gì đó kêu một tiếng rồi im.

"Ta nhớ lần đầu khanh vào chầu," ông nói. "Khanh mặc giáp, người vẫn còn mùi khói. Cha ta hỏi khanh học binh pháp ở đâu. Khanh nói: 'Thần học từ trận.'"