──────────────────────────────────── "Nhờ anh em họ Phạm người Quan Lạn dẫn đường, Khánh Dư bày binh đón đánh ở khúc sông hẹp." — lược theo sử liệu về trận Vân Đồn † ────────────────────────────────────

Ngày thứ nhất, Khánh Dư không ngủ.

Ông ngồi trên bờ đá cùng hai anh em họ Phạm, một tấm chiếu rách trải làm bàn, vỏ sò xếp thành hình các doi cát, các luồng nước, hai hòn đảo Cái Bàn và Vân Hải khép vào nhau như hai bàn tay chưa chạm hẳn.

"Chỗ này." Người anh đặt một hòn sỏi vào khe hẹp giữa hai vỏ sò. "Nước triều lên thì rộng bằng ba thuyền. Triều xuống thì chỉ còn một."

"Thuyền lương đi giờ nào qua đây?"

"Chúng nó không biết luồng." Người em xen vào, giọng còn trẻ hơn anh. "Thuyền lạ tới đây đều đợi nước lớn mới dám vào, sợ mắc cạn. Nước lớn ở khúc này là quá nửa đêm."

Khánh Dư gật. "Vậy chúng vào ban đêm."

"Ban đêm, và chậm." Người anh nói thêm. "Thuyền nặng, sợ đá ngầm, phải dò từng đoạn. Ông không cần đuổi theo nó. Chỉ cần đợi nó tới đúng khe này."