──────────────────────────────────── "Thuế đánh vào cái miệng đáy, không đánh vào con cá. Miệng đáy thì đếm được, con cá thì không." — Lệ thu thuế ở bến Ngò ◆ ────────────────────────────────────

Bến Ngò họp từ lúc trời còn chưa tỏ mặt người.

Thuyền đậu ba lớp, lớp trong cùng chạm bờ, lớp ngoài buộc dây sang lớp trong, ai muốn lên bờ thì trèo qua thuyền người khác. Mùi mắm từ dãy chum sau kho tràn ra tới tận mép nước. Trên bờ, người ta ngồi xổm chờ theo hàng, mỗi nhà một thúng, một sổ, một cái thẻ tre.

Bạt ngồi trên gót chân, hai tay ôm thúng cá khô, chờ tới lượt. Nó mười chín tuổi và đã cao hơn cha nó nửa cái đầu.

"Nhà mày thứ mấy?"

"Mười bốn."

"Còn lâu." Thằng Sạn ngồi cạnh, nhổ bã trầu xuống bùn. "Hôm qua nhà tao chờ tới trưa. Ông ấy đong chậm lắm."

"Đong chậm hay đong lâu?"

"Đong chậm. Đong lâu là chuyện khác."

Hạ Nghiễm ngồi trên cái chõng kê trước cửa kho, một chân co lên, quyển sổ mở trên đùi.