Cái bản lề đã han rỉ từ năm ngoái.

Bà Năm biết tiếng kêu của nó — một tiếng cọ khẽ, gần như chỉ là hơi thở của kim loại mệt mỏi — mỗi lần mở ra đóng vào trong suốt hai mươi lăm năm qua. Tối nay bà dừng lại ở điểm đó. Không đóng hẳn. Khe cửa rộng chừng hai ngón tay, đủ để ánh đèn hành lang lọt vào thành một vệt vàng nhạt trên nền gạch.

Tám giờ tối. Bà ngồi xuống ghế mây, đặt tay lên đùi, nhìn vệt sáng đó.

Hai mươi năm trước bà đóng cửa lại vì tiếng ồn từ tầng dưới. Ít nhất bà đã nói với mình như vậy. Rồi thành thói quen. Rồi thành tường. Rồi bà không còn nhớ lý do nữa — chỉ còn biết rằng cánh cửa đóng lại là đúng, là bình thường, là cái cách người ta sống ở chung cư quận Bốn khi tóc đã trắng và không còn ai chờ mình về.

Vệt sáng trên nền gạch không di chuyển.

Ngoài hành lang, giờ này thường yên. Thỉnh thoảng có tiếng thang máy già cỗi rên lên rồi im. Tiếng ti-vi từ phòng nào đó cuối dãy, mờ như tiếng mưa xa. Bà ngồi nghe những âm thanh mà hai mươi năm nay bà vẫn nghe — nhưng lần này qua khe cửa hé, không qua tường.

Khác.

Bà không biết giải thích cách nào khác. Chỉ là khác.

Hồi tháng trước, cô Châu mang sang cho bà một hộp bánh phục linh, nói bệnh nhân nhỏ cho. Bé sáu tuổi, nằm viện một mình, mẹ không ở được qua đêm — và cô y tá đó đã ngồi kể chuyện cho đứa trẻ cả ca trực. Kể về con mèo vàng dưới gốc xà cừ. Kể về bà Năm ngồi uống trà mỗi sáng. Kể về anh lập trình viên phòng bên gõ bàn phím to đến mức cả hành lang nghe thấy.

Bà Năm đã cầm hộp bánh và không biết nói gì.

Cô Châu kể về bà trong câu chuyện kể cho một đứa trẻ đang sợ. Nghĩa là bà — theo một cách nào đó, theo một đường vòng bà không ngờ tới — đã là thứ gì đó có thể làm một đứa trẻ bớt sợ trong đêm.

Bà ngồi với hộp bánh trên tay rất lâu sau khi cô Châu đi rồi.

Năm 2004. Mùa mưa. Cái đêm mà bà đứng trong phòng, tay đặt lên tay nắm cửa, nghe tiếng khóc ngoài hành lang. Không phải tiếng khóc to — tiếng khóc của người cố giữ lại, cố nuốt vào trong, nhưng đêm quá yên nên vẫn lọt qua tường. Bà biết đó là cô bé phòng 404. Cô bé hay ngồi viết đến sáng, hay để đèn bàn cả ngày, hay nhìn xuống sân từ ban công với cái nhìn bà không dám nhìn lại.

Bà đứng đó. Tay trên tay nắm cửa.

Rồi tiếng khóc dừng lại.

Bà không mở cửa.

Hai tuần sau người ta mang cô bé đi bằng xe cứu thương. Bà đứng trong khe cửa nhìn theo. Không ai nhìn lại bà. Không ai biết bà đứng đó. Cô bé cũng không nhìn — mắt nhìn thẳng lên trần nhà, hai tay thả lỏng hai bên, như người đã xong việc.

Bà đóng cửa lại.

Và từ đó đến nay, hai mươi năm, bà ra hành lang ngồi mỗi đêm — nhưng không bao giờ mở cửa trước khi ra. Luôn đứng dậy, mở, bước ra, đóng lại sau lưng. Như thể phòng này và hành lang kia là hai thế giới không được phép thấm vào nhau.

Tối nay bà không đứng dậy.

Tối nay bà ngồi trong phòng và để khe cửa hé.

Không phải vì bà đã tha thứ cho mình. Chuyện đó bà không còn nghĩ đến theo kiểu đó nữa — tha thứ hay không tha thứ là chuyện của người trẻ, người còn thời gian để dằn vặt thành hình dạng. Bà già rồi. Cái bà còn lại chỉ là việc làm hay không làm, từng ngày.

Hôm nay bà làm một việc: không đóng cửa.

Mười một giờ kém mười lăm, tiếng thang máy mở. Tiếng bước chân quen thuộc — anh lập trình viên đi hơi nặng gót, kiểu người ngồi nhiều nên khi đứng dậy chưa quen với trọng lượng bản thân. Bà nhận ra bước chân của người trong hành lang này như nhận ra tiếng cửa riêng của mình.

Bước chân đi ngang qua 403. Chậm lại ở 404.

Rồi tiếng gõ nhẹ — không phải gõ cửa, là gõ khung cửa. Tiếng gõ hỏi han, không phải tiếng gõ ghé thăm.

"Bà ổn không?"

Ba chữ. Bà ngồi trong phòng, nhìn vệt sáng trên nền gạch, nghe ba chữ đó vọng qua khe cửa hé.

"Ổn."

Một chữ. Bà không biết mình sẽ trả lời không, cho đến khi tiếng mình đã vang ra rồi.

"Ngủ sớm đi bà."

Không hỏi thêm. Không chờ. Không cố tỏ ra quan tâm nhiều hơn mức anh thực sự quan tâm — và bà biết phân biệt, hai mươi lăm năm ở chung cư này dạy bà đủ.

"Ừ."

Tiếng bước chân tiếp tục. Chìa khóa 404 lách cách. Cửa mở. Cửa đóng.

Hành lang trở lại yên.

Bà Năm ngồi nhìn vệt sáng.

Hai câu. Tổng cộng bảy chữ qua lại, kể cả phần của bà. Không có gì đặc biệt nếu viết ra giấy. Nhưng bà ngồi đây và thấy trong ngực có gì đó dịch chuyển — không phải vỡ ra, không phải tan đi, chỉ là dịch chuyển, như viên đá nằm một chỗ quá lâu cuối cùng cũng lăn sang bên một chút.

Anh đó không biết bà đang ngồi nhìn khe cửa.

Không biết đây là lần đầu tiên trong hai mươi năm.

Không biết gì hết — chỉ đi ngang, thấy ánh đèn từ phòng 402, gõ hỏi một câu, rồi về phòng.

Đủ rồi.

Bà Năm nhìn đồng hồ treo tường. Kim giờ chỉ 10:47.

Bà ngồi thêm một lúc với vệt sáng trên nền gạch, với tiếng ti-vi mờ từ cuối dãy, với mùi ẩm quen thuộc của tường gạch chung cư đã sống lâu hơn nhiều người từng ở trong nó. Rồi bà đứng dậy. Đi lại phía cửa. Dừng lại.

Không đóng hẳn.

Bà để nguyên khe hé đó, đi vào giường, nằm xuống, nhắm mắt.

Đây là lần đầu tiên trong hai mươi năm bà đi ngủ trước mười hai giờ đêm.

Khe cửa vẫn để đó, vệt sáng hành lang vẫn vẽ một đường mỏng trên nền gạch phòng bà — và ở căn phòng cuối dãy, trong tường giữa 403 và 404, đêm nay không có tiếng gõ nào cả.