Từ Bá Tường, một tiến sĩ trẻ mới nhậm chức trong bộ máy hành chính vùng Quảng Tây, được cử tham gia đoàn khảo sát tình hình chuẩn bị quân sự dọc biên giới theo lệnh của Lưu Di. Suốt nhiều tháng đi thực địa, ông chứng kiến tận mắt quy mô của cuộc chuẩn bị: những kho lương chất đầy, những xưởng đóng thuyền hoạt động không ngừng nghỉ, những đồn trại mọc lên dày đặc dọc biên giới.

Xuất thân từ một gia đình Nho học lâu đời, Từ Bá Tường đỗ đạt nhờ tài năng văn chương và kiến thức kinh sử, không phải nhờ quan hệ hay tiền bạc. Ông vẫn giữ trong lòng những giá trị đạo lý được dạy từ nhỏ: đạo trị nước phải lấy dân làm gốc, chiến tranh chỉ nên là phương sách cuối cùng khi mọi con đường khác đã cạn kiệt.