Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
Cháy thành, vạ lây
Tục ngữTai họa lớn xảy ra, người xung quanh đều bị liên lụy.
Buôn ngược bán xuôi
Tục ngữBuôn bán khắp nơi, ngược xuôi tứ phương.
Chồng học trò, vợ con hát
Tục ngữGia cảnh đôi vợ chồng không môn đăng hộ đối, khó hòa hợp.
Ăn ốc nói mò, ăn măng nói mọc, ăn cò nói bay
Tục ngữNói mà không có căn cứ, phán bừa theo suy đoán.
Gái có công, chồng chẳng phụ
Tục ngữNgười vợ chịu khó siêng năng thì chồng sẽ không phụ bạc, đức hạnh được đền đáp.
Cả vú lấp miệng em
Tục ngữDùng quyền lực hoặc sức mạnh để áp đặt, bịt miệng người yếu hơn.
Chó chê mèo lắm lông
Tục ngữKẻ xấu chê người khác trong khi mình cũng không hơn gì — phê phán sự giả dối.
Của đi thay người
Tục ngữMất của cải mà người được bình an, của đi thay mạng người, mất của là may.
Có cá đổ vạ cho cơm
Tục ngữĐổ lỗi lung tung, tìm cớ đổ tội cho người khác khi có lỗi.
Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe
Tục ngữBiết thì nói, không biết thì im lặng lắng nghe — đừng nói bừa.
Cú có vọ mừng
Tục ngữNgười xấu xí cũng có bạn đôi, ai cũng có duyên phận riêng.
Con hơn cha là nhà có phúc
Tục ngữCon cái tài giỏi hơn cha mẹ là niềm tự hào và phúc lớn cho gia đình.
Của bụt mất một đền mười
Tục ngữLấy của nhà chùa hay thần linh thì bị trừng phạt nặng, đền gấp nhiều lần.
Gieo gió gặt bão
Tục ngữLàm điều xấu thì nhận hậu quả tệ hại hơn, ác nhân ác báo nhân quả nhãn tiền.
Gà què ăn quẩn cối xay
Tục ngữNgười không có tài quanh quẩn trong phạm vi hẹp hòi, không vươn ra được.
Có cha có mẹ thì hơn, không cha không mẹ như đờn đứt dây
Tục ngữMồ côi cha mẹ là mất đi chỗ dựa lớn nhất, cuộc đời bơ vơ.
Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau
Tục ngữĐến ăn thì nhanh nhảu, lúc khó khăn thì trốn tránh — chỉ kẻ cơ hội.
Cú kêu cho ma ăn
Tục ngữTiếng kêu của cú mèo báo điềm xấu, gắn với quan niệm dân gian về điềm gở.
Ăn quả nhớ kẻ trồng cây(, ăn cơm nhớ kẻ đâm, xay, giàn/giần, sàng)
Tục ngữHưởng thành quả phải biết ơn người đã làm ra — lòng biết ơn là đạo lý căn bản.
lá lành đùm lá rách
Tục ngữNgười giàu có giúp đỡ người nghèo khó — tinh thần tương thân tương ái.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)