Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
sảy chú bú dì
Tục ngữMất chú thì còn dì — tình thân luôn có người thay thế.
Bắt cá hai tay
Tục ngữCùng lúc muốn giành được hai thứ, tham lam nên cuối cùng không được gì.
trăng hoa gối mộng
Tục ngữChìm đắm trong mộng tình, sống trong ảo mộng lứa đôi.
Đi nước Lào ăn mắm ngóe
Tục ngữĐi đến đâu phải theo phong tục ăn uống ở đó, nhập gia tùy tục.
Én bay thấp mưa ngập bờ ao
Tục ngữChim én bay thấp thì trời sắp mưa to, kinh nghiệm dân gian dự báo thời tiết qua quan sát chim.
Chửa (ra/đi) đến chợ đã lo/lăm ăn quà
Tục ngữChưa làm gì đã lo hưởng thụ trước — tính tham lam, ham của ngon.
Cha chung không ai khóc
Tục ngữViệc chung không ai chịu trách nhiệm, ai cũng nghĩ người kia lo.
Cóc vái Trời
Tục ngữKẻ nhỏ bé dám cầu xin hay thách thức bậc cao, liều lĩnh đến trơ tráo.
Được bạn bỏ bè, được con trâu chậm chê me không cày
Tục ngữĐược cái tốt hơn thì quên cái cũ, vong ơn người đã giúp mình.
Đầy tớ xét công, vợ chồng xét nhân nghĩa
Tục ngữĐối với người làm công xem công sức, đối với vợ chồng xem tình nghĩa, mỗi mối quan hệ có chuẩn riêng.
Ăn mật giã gừng
Tục ngữHưởng lợi ngọt ngào nhưng phải chịu khó nhọc — lợi đi kèm khổ.
ở đâu còn lâu mới nói
Tục ngữChưa ở đủ lâu thì chưa biết thực hư, đừng vội kết luận.
Thùng rỗng kêu to
Tục ngữNgười ít hiểu biết thì hay nói nhiều, rỗng kiến thức thì hay khoa trương.
Đói, đầu gối phải bò
Tục ngữĐói bụng thì buộc phải hành động, cái đói thúc đẩy người ta làm mọi việc.
trời không chịu đất, đất phải chịu trời
Tục ngữKẻ dưới phải chịu kẻ trên — quy luật quyền lực.
Già kén kẹn hom
Tục ngữKén chọn quá thì đến già vẫn không lấy được chồng/vợ tốt.
lợn nhà gà chợ
Tục ngữLợn nuôi nhà ngon hơn gà mua chợ — tự làm thường tốt hơn mua.
ví dầu cầu ván
Tục ngữCầu ví dầu = cầu gỗ ví dụ — chỉ điều kiện tạm bợ, không chắc chắn.
Chết cha còn chú, sẩy mẹ bú dì
Tục ngữMất cha còn chú, mất mẹ còn dì — họ hàng thay thế nhau chăm sóc gia đình.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)