Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
thắm da đẫy mình
Tục ngữDa dẻ hồng hào, thân hình đầy đặn — biểu hiện sức khỏe tốt.
Biết thân biết phận
Tục ngữBiết rõ hoàn cảnh và địa vị của mình, không đòi hỏi quá tầm.
tuổi hồi xuân
Tục ngữGiai đoạn người trung niên có biến đổi sinh lý — hồi xuân.
Giả lễ Chúa mường
Tục ngữLàm bộ lễ phép trước mặt người có quyền thế, giả tạo lịch sự.
Ăn trông nồi, ngồi trông hướng
Tục ngữĂn phải biết chừng mực, ngồi phải biết vị trí — cư xử đúng mực, lịch sự.
Ba mặt một nhời
Tục ngữNói trước ba người chứng kiến thì lời nói đó phải được giữ — chứng thực lời hứa.
Cao không tới thấp không thông
Tục ngữKhông phù hợp với tầng lớp cao cũng không hoà nhập được tầng lớp thấp — lơ lửng không chỗ đứng.
Chồng như đó vợ như hom
Tục ngữVợ chồng hợp nhau, tương xứng, bổ trợ cho nhau.
Giàu/giầu điếc, sang đui
Tục ngữNgười giàu sang thường giả vờ không nghe không thấy để tránh phiền toái.
Ăn tùy nơi, chơi tùy chốn
Tục ngữỨng xử phải phù hợp với hoàn cảnh và nơi chốn.
Chân nam đá chân chiêu
Tục ngữĐi đứng không vững, loạng choạng vì say hoặc mệt mỏi.
Có gan ăn cướp có gan chịu đòn
Tục ngữDám làm thì phải dám chịu hậu quả, không thể trốn tránh trách nhiệm.
Bụng tỉnh mình gầy
Tục ngữTuy người gầy nhưng tinh thần vẫn sáng suốt, nội tâm còn mạnh.
Bẻ què cho thuốc
Tục ngữTự gây hại rồi lại giả vờ giúp đỡ — giả nhân giả nghĩa.
lọt sàng xuống nia
Tục ngữCùng trong một gia đình, dù đi đâu cũng gặp nhau.
Chực như chó chực cứt
Tục ngữChờ đợi một cách thấp hèn, tham lam ở chỗ không xứng đáng.
Công nợ trả dần, cháo húp quanh bát/vòng quanh
Tục ngữNợ nần thì từ từ trả, không có gì phải vội, cứ xoay vòng dần dần.
Giàu/giầu vì bạn, sang vì vợ
Tục ngữBạn bè tốt giúp ta giàu có, người vợ giỏi giúp gia đình sang trọng lên.
Chim có tổ, người có tông
Tục ngữChim có tổ ấm, người có gốc rễ gia đình — con người phải biết nguồn gốc của mình.
Già néo đứt giây
Tục ngữKéo căng quá thì đứt, ép buộc quá mức thì hỏng việc, cần biết giới hạn.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)