Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
⚖️ Vì sao chủ đề “đạo đức” lớn trong ca dao tục ngữ
Tục ngữ đạo đức Việt ít khi trừu tượng — "đói cho sạch, rách cho thơm" gắn liền cái nghèo có thật với phẩm giá, vì luân lý dân gian được rút ra từ kinh nghiệm sống chứ không phải từ kinh sách nho gia trên cao.
chứng nào tật ấy
Thành ngữBản tính xấu khó thay đổi, chứng nào vẫn tật ấy
một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
Thành ngữMột người gặp khó khăn thì cả nhóm cùng bị ảnh hưởng, đoàn kết sẻ chia.
cái kim trong bọc sẽ có ngày lòi ra
Thành ngữĐiều xấu rồi sẽ lộ ra dù cố che giấu
ôn, lương, cung, kiệm, nhượng
Thành ngữNăm đức tính tốt của người quân tử: ôn hòa, lương thiện, cung kính, tiết kiệm, khiêm nhường.
quyền sinh quyền sát
Thành ngữCó quyền lực tuyệt đối quyết định sống chết người khác.
quá tam ba bận
Thành ngữKhông nên làm sai quá ba lần, đừng để việc lặp đi lặp lại mãi.
phản thần tặc tử
Thành ngữKẻ phản bội vua chúa và bất hiếu với cha mẹ, kẻ phản quốc.
quân lệnh như sơn
Thành ngữLệnh quân đội tuyệt đối không thay đổi, mệnh lệnh phải chấp hành nghiêm.
nhổ cỏ nhổ cả rễ
Thành ngữGiải quyết triệt để tận gốc, không để lại nguyên nhân tái phát.
thanh giả tự thanh
Thành ngữNgười trong sạch tự nhiên sẽ sáng tỏ, không cần thanh minh.
mặt dày bánh đúc
Thành ngữNgười trơ tráo, không biết xấu hổ, vô liêm sỉ.
ruột để ngoài da
Thành ngữNgười thẳng thắn bộc trực, nói thật không giữ trong lòng.
quạ đội lốt công
Thành ngữKẻ xấu giả vờ tốt đẹp bên ngoài, mượn danh nghĩa người khác.
tham thì thâm
Thành ngữVì tham lam mà bị thiệt thòi, tham của người thì chịu thua lỗ.
tâm phục khẩu phục
Thành ngữThực sự tâm phục lẫn khẩu phục, thừa nhận sự tài giỏi của người khác.
oan bà vãi
Thành ngữOan ức của người hiền lành đức hạnh bị chịu tội không công bằng.
the thía tốt tiền, người hiền tiền tốt
Thành ngữHàng tốt giá cao, người tốt cũng được đền đáp xứng đáng.
nhả ngọc phun châu
Thành ngữLời nói hay, văn hay chữ tốt, xuất khẩu thành chương.
nuôi khỉ dòm nhà
Thành ngữNuôi kẻ hay phá phách rình rập, tự chuốc họa vào thân.
vàng hương
Thành ngữVàng và hương trong nghi lễ cúng bái, ám chỉ lễ nghĩa trang trọng.
uốn gối mềm lưng
Thành ngữCúi lạy, khom lưng quỵ lụy, ám chỉ sự nịnh nọt, phục tùng quá mức.
quả kiếp nhân duyên
Thành ngữDuyên phận từ kiếp trước, nhân duyên trời định khó cưỡng.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)