Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
Chết đuối vớ phải bọt
Tục ngữLúc hoạn nạn tìm được chỗ bám víu nhưng lại vô dụng.
Đi một ngày đàng, học một sàng khôn
Tục ngữĐi nhiều nơi, trải nghiệm nhiều thì học được nhiều điều hay, mở mang hiểu biết.
Đánh (cho) chết (cái) nết không chừa
Tục ngữBản tính xấu khó sửa dù bị trừng phạt, tật xấu khó bỏ.
chiêng làng dùi dứa
Tục ngữDùng thứ không phù hợp vào việc quan trọng — chỉ sự cẩu thả.
Gió chiều nào, che/theo chiều ấy
Tục ngữThích nghi theo hoàn cảnh, theo chiều gió mà xoay sở, khéo léo thích ứng.
Ăn chọn nơi, chơi chọn bạn
Tục ngữPhải biết chọn chỗ ăn tử tế và bạn bè tốt để cuộc sống tốt hơn.
Chưa qua cầu đã cất nhịp
Tục ngữChưa xong việc đã vội dọn đi, chỉ người thiếu chu đáo.
Ăn trộm ăn cướp thành Phật thành Tiên, đi chùa đi chiền bán thân bất toại
Tục ngữPhê phán sự bất công: kẻ xấu lại thành đạt, người tốt lại khổ — châm biếm xã hội.
Có anh có chị mới hay
Tục ngữCó anh chị em để nương tựa thì cuộc sống mới vui vẻ, đủ đầy.
nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm
Tục ngữNhà ngăn nắp thì mát mẻ, bát đĩa sạch thì ăn ngon.
Giàu/giầu hai con mắt khó hai bàn tay
Tục ngữNgười giàu chỉ cần nhìn là xong, người khó phải dùng tay làm tất cả mọi thứ.
Công sinh thành không bằng công dưỡng dục
Tục ngữCông nuôi dưỡng dạy dỗ còn cao hơn công sinh ra, ơn dưỡng dục nặng hơn.
chạy trời sao khỏi nắng
Tục ngữKhông thể trốn tránh số phận hay quy luật tự nhiên.
Ăn mày đánh đổ cầu ao
Tục ngữNgười không có gì lại còn gây hại thêm — kẻ khốn khó mà còn phá phách.
Của làm ăn no, của cho ăn đói
Tục ngữTự làm ra thì đủ ăn, trông chờ vào người cho thì đói, cần tự lực cánh sinh.
Chớ thấy sóng cả mà ngã/rã tay chèo
Tục ngữĐừng bỏ cuộc trước khó khăn — kiên trì vượt qua thử thách.
Chim sa cá lặn
Tục ngữVẻ đẹp làm chim sa cá lặn — chỉ người phụ nữ đẹp tuyệt trần.
Bó đũa chọn cột cờ
Tục ngữTrong số nhiều người xấu khó tìm được người tốt — chọn lọc kỹ càng.
Giương đông kích tây
Tục ngữGiả vờ tấn công hướng này nhưng thực ra đánh hướng kia, dùng mưu kế đánh lạc hướng.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)