Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
Non cao ai đắp mà cao Sông sâu ai bới ai đào mà sâu?
Ca daoBắc thang lên hỏi trăng già, Phải chăng phận gái mưa sa giữa trời. May ra gặp được giếng khơi Vừa trong vừa mát lại nơi thanh nhàn. Chẳng may số phận gian nan, Lầm than phải chịu phàn nàn cùng ai
Ca daoNgười trên ở chẳng chính ngôi, Khiến cho kẻ dưới chúng tôi hỗn hào.
Ca daoLàm người phải đắn phải đo Phải cân nặng nhẹ, phải dò nông sâu.
Ca daoCơm ăn một bát sao no, Ruộng cày một vụ sao cho đành lòng. Sâu cấy lúa, cạn gieo bông, Chẳng ươm được đỗ thì trồng ngô khoai.
Ca daoNhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng.
Ca daoHọc hành ba chữ lem nhem Thấy gái thì thèm như chửa thèm chua
Ca daoThuận vợ thuận chồng tát biển Đông cũng cạn.
Ca daoLàm người suy chín xét xa Cho tường góc ngọn, cho ra vắn dài.
Ca daoĐất đâu đất lạ đất lùng, Đi làm lại có thổ công ngồi bờ? Thổ công không có người thờ Cho nên mới phải vẩn vơ ngoài đồng.
Ca daoCon quan thì lại làm quan Con nhà kẻ khó, bắt cua tối ngày.
Ca daoThân em như tấm lụa điều, Đã đông nơi chuộng lại nhiều nơi thương.
Ca daoSông sâu còn có kẻ dò Lòng người nham hiểm ai đo cho cùng.
Ca daoMẹ già ở tấm lều tranh Sớm thăm tối viếng mới đành dạ con
Ca daoNhân nghĩa là chúa muôn đời Bạc tiền là khách qua chơi bấy giờ.
Ca daoNghèo thì ăn sắn ăn khoai, Ai ơi, đừng có theo loài Việt gian.
Ca daoThân em như cúc bờ rào, Kẻ qua ngắt nhụy, người vào bẻ bông.
Ca dao<poem> Đồn rằng quan tướng có danh, Cưỡi ngựa một mình chẳng phải vịn ai. Vua khen rằng:Quan tướng có tài, Ban cho cái áo với hai đồng tiền. Đánh giặc thì chạy trước tiên, Xông ra trận tiền cởi khố giặc ra (!) Giặc sợ, giặc chạy về nhà, Trở về gọi mẹ mổ gà khao quân. </poem>
Ca daoNhững người con mắt lá răm Lông mày lá liễu đáng trăm quan tiền.
Ca daoMẹ ơi! Đừng đánh con đau, Để con bắt ốc, hái rau mẹ nhờ.
Ca daoNhững khi trái nắng trở trời, Con đau là mẹ đứng ngồi không yên. Trọn đời vất vả triền miên, Chăm lo bát gạo vàng bạc nuôi con.
Ca daoCơm cha cơm mẹ đã từng Con đi làm mướn kiếm lưng cơm người Cơm người khổ lắm, mẹ ơi! Chẳng như cơm mẹ vừa ngồi vừa ăn.
Ca daoNói lời phải giữ lấy lời Đừng như con bướm đậu rồi lại bay.
Ca daoThân em như xoài trên cây, Gió đông, gió tây, gió nam, gió bắc, Nó đánh lúc la lúc lắc trên cành, Một mai rơi xuống biết đành vào tay ai?
Ca daoLời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.
Ca daoThân em như cỏ ngoài đồng, Buồn thì anh nhổ, anh trồng rau răm.
Ca daoNgày xưa anh bủng anh xanh, Tay nâng chén thuốc, tay đèo múi ve Bây giờ anh khỏi anh lành, Anh mê nhan sắc, anh tình phụ tôi. Nhưng vì con cái họ lại một lần nữa cam chịu hẩm hiu. Chàng ơi phụ thiếp làm rua Thiếp như cơm nguội đỡ xua đói bụng
Ca daoCon ơi nhớ lấy câu này, Cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan.
Ca daoThân em như mấy củ khoai, Sáng sáng anh đói, anh nhai đỡ lòng.
Ca daoTốt gỗ hơn tốt nước sơn Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người.
Ca daoNguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)