Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
Đồng tiền là son phấn con người
Tục ngữTiền bạc làm đẹp địa vị con người trong mắt xã hội, có tiền thì được kính trọng.
Ăn gan giời, trứng trâu, râu bể
Tục ngữĐòi hỏi những thứ không thể có — chỉ sự đòi hỏi phi lý, không tưởng.
Giặc bên Ngô không bằng bà cô bên chồng
Tục ngữCô chồng hay gây rắc rối còn đáng sợ hơn cả giặc ngoại xâm, chỉ mối quan hệ cô chồng nàng dâu khó khăn.
Có sừng có mỏ thì gõ với nhau
Tục ngữKẻ ngang sức ngang tài thì mới đọ nhau, không nên bắt nạt kẻ yếu.
Con có nạ như thiên hạ có vua
Tục ngữCó mẹ là có tất cả, mẹ quan trọng với con như vua với đất nước.
Ăn như rồng cuốn ((, nói/uống như rồng leo), làm/mần như mèo mửa/như cà cuống lội ngược)
Tục ngữĂn nói hùng hổ nhưng làm việc thì yếu ớt, chậm chạp — chỉ người nói nhiều làm ít.
Bảo một đàng, quàng một nẻo = Bảo một đường, sểnh một nẻo
Tục ngữBảo làm một chỗ lại làm chỗ khác, không nghe lời, làm sai chỉ dẫn.
Đũa mốc chòi mâm son
Tục ngữKẻ thấp kém dám so sánh với người cao sang, không biết tự lượng sức mình.
Chưa đẻ đã đặt tên
Tục ngữLo tính toán chuyện chưa xảy ra, vội vàng đặt kế hoạch trước khi có kết quả.
đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối
Tục ngữTháng 5 đêm ngắn, tháng 10 ngày ngắn — kinh nghiệm thời tiết dân gian.
Con vua vua dấu, con chúa chúa yêu
Tục ngữCha mẹ ai cũng yêu quý con mình, cha mẹ quyền thế thì con lại càng được ưu ái.
Đi đến nơi, về đến chốn
Tục ngữLàm việc gì thì phải làm cho trọn vẹn, có đầu có đuôi, không bỏ dở.
Chửa đến chợ đã lăm ăn quà
Tục ngữChưa tới nơi đã vội tính chuyện hưởng thụ, tham lam trước khi được gì.
mèo già hoá cáo, cáo già ra ma
Tục ngữNgười già trải đời trở nên tinh quái, khôn lỏi hơn.
Ăn tìm đến, đánh nhau tìm đi
Tục ngữKhi có ăn thì đến, khi có chuyện rắc rối thì bỏ trốn — kẻ cơ hội.
Đẻ con lành, nuôi con què
Tục ngữSinh ra con lành lặn rồi nuôi dưỡng sai cách làm hỏng con, trách nhiệm nuôi dạy quan trọng.
Cá nằm trốc thớt
Tục ngữRơi vào hoàn cảnh bất lực, không thể thoát khỏi cảnh nguy hiểm.
Chó cắn áo rách
Tục ngữKẻ mạnh bắt nạt người đã yếu thế, hoạ thêm vào người nghèo khổ.
Ăn chưa no, lo chưa tới
Tục ngữChưa ăn no đã vội lo, chưa nghĩ thấu đáo đã lo lắng — chỉ sự thiếu bình tĩnh.
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)