🚧 Ứng dụng đang phát triển (Beta) · Góp ý & liên hệ: lienhe@truyencuaai.com

Văn học dân gian

Lời ăn tiếng nói của cha ông

Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.

1.520 câu lưu truyền19 chủ đề

⚖️ Vì sao chủ đề “đạo đức” lớn trong ca dao tục ngữ

Tục ngữ đạo đức Việt ít khi trừu tượng — "đói cho sạch, rách cho thơm" gắn liền cái nghèo có thật với phẩm giá, vì luân lý dân gian được rút ra từ kinh nghiệm sống chứ không phải từ kinh sách nho gia trên cao.

133 câu (đã lọc)✕ Xóa lọc

Chuông kêu khẽ đánh bên thành cũng kêu

Tục ngữ

Người tốt chỉ cần tác động nhẹ cũng tỏa sáng, không cần thúc ép nhiều.

giấy rách giữ lề

Tục ngữ

Dù nghèo khó vẫn phải giữ phẩm giá, lề lối.

Biết thân biết phận

Tục ngữ

Biết rõ hoàn cảnh và địa vị của mình, không đòi hỏi quá tầm.

Ăn trông nồi, ngồi trông hướng

Tục ngữ

Ăn phải biết chừng mực, ngồi phải biết vị trí — cư xử đúng mực, lịch sự.

Ba mặt một nhời

Tục ngữ

Nói trước ba người chứng kiến thì lời nói đó phải được giữ — chứng thực lời hứa.

Có gan ăn cướp có gan chịu đòn

Tục ngữ

Dám làm thì phải dám chịu hậu quả, không thể trốn tránh trách nhiệm.

Bẻ què cho thuốc

Tục ngữ

Tự gây hại rồi lại giả vờ giúp đỡ — giả nhân giả nghĩa.

đã thâm còn đen

Tục ngữ

Đã xấu lại còn xấu hơn, không thể cứu vãn.

Chim có tổ, người có tông

Tục ngữ

Chim có tổ ấm, người có gốc rễ gia đình — con người phải biết nguồn gốc của mình.

Được bạn bỏ bè, được con trâu chậm chê me không cày

Tục ngữ

Được cái tốt hơn thì quên cái cũ, vong ơn người đã giúp mình.

biết người biết ta

Tục ngữ

Hiểu mình hiểu người thì mọi việc mới thành.

Gái có công, chồng chẳng phụ

Tục ngữ

Người vợ chịu khó siêng năng thì chồng sẽ không phụ bạc, đức hạnh được đền đáp.

Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe

Tục ngữ

Biết thì nói, không biết thì im lặng lắng nghe — đừng nói bừa.

Con hơn cha là nhà có phúc

Tục ngữ

Con cái tài giỏi hơn cha mẹ là niềm tự hào và phúc lớn cho gia đình.

Của bụt mất một đền mười

Tục ngữ

Lấy của nhà chùa hay thần linh thì bị trừng phạt nặng, đền gấp nhiều lần.

Gieo gió gặt bão

Tục ngữ

Làm điều xấu thì nhận hậu quả tệ hại hơn, ác nhân ác báo nhân quả nhãn tiền.

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây(, ăn cơm nhớ kẻ đâm, xay, giàn/giần, sàng)

Tục ngữ

Hưởng thành quả phải biết ơn người đã làm ra — lòng biết ơn là đạo lý căn bản.

lá lành đùm lá rách

Tục ngữ

Người giàu có giúp đỡ người nghèo khó — tinh thần tương thân tương ái.

chưa khảo đã xưng

Tục ngữ

Chưa ai hỏi đã tự khai, không giữ được bí mật.

Con hư tại mẹ cháu hư tại bà

Tục ngữ

Trách nhiệm giáo dục con cái thuộc về người phụ nữ trong gia đình.

Ăn cướp cơm chim

Tục ngữ

Chiếm đoạt phần ăn nhỏ bé của người khác, cướp của kẻ yếu hơn.

an dân bảo quốc

Tục ngữ

Yên dân và bảo vệ đất nước là bổn phận của người lãnh đạo.

Đau lại đã, ngã lại dậy

Tục ngữ

Gặp khó khăn thất bại phải đứng dậy tiếp tục, không bỏ cuộc.

giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời

Tục ngữ

Bản chất con người khó thay đổi dù hoàn cảnh đổi thay.

Ăn coi nồi, ngồi coi hướng

Tục ngữ

Ăn phải biết chừng mực, ngồi phải biết vị trí, xử sự đúng mực trong mọi hoàn cảnh.

Nâng như nâng trứng(, hứng như hứng hoa)

Tục ngữ

Chăm sóc cẩn thận, nâng niu trân trọng như nâng vật quý dễ vỡ.

Ăn cá bỏ lờ

Tục ngữ

Được lợi xong thì bỏ qua người đã giúp, vô ơn bạc nghĩa.

Cá không ăn muối cá ươn

Tục ngữ

Con cái không nghe lời cha mẹ thì hư hỏng — cần sự giáo dục của người trên.

đánh hội đồng

Tục ngữ

Nhiều người cùng xúm vào đánh hoặc chỉ trích một người.

Ăn cháo đá/đái bát

Tục ngữ

Được ơn lại vô ơn, phản bội người đã giúp đỡ mình.

Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)