Văn học dân gian
Lời ăn tiếng nói của cha ông
Không phải chỉ để thuộc lòng — mỗi câu ca dao, tục ngữ là một mảnh kinh nghiệm sống, một cách nhìn đời được nén lại qua nhiều thế hệ. Duyệt theo chủ đề để hiểu vì sao chủ đề ấy lớn trong tâm thức dân gian.
⚖️ Vì sao chủ đề “đạo đức” lớn trong ca dao tục ngữ
Tục ngữ đạo đức Việt ít khi trừu tượng — "đói cho sạch, rách cho thơm" gắn liền cái nghèo có thật với phẩm giá, vì luân lý dân gian được rút ra từ kinh nghiệm sống chứ không phải từ kinh sách nho gia trên cao.
ơn cả nghĩa dày
Thành ngữƠn nghĩa sâu nặng, biết ơn người đã giúp đỡ mình tận tình.
biết người biết của
Thành ngữHiểu rõ giá trị con người và tài sản trước khi giao phó
ném đá giấu tay
Thành ngữHại người rồi che giấu, làm điều xấu mà không dám nhận.
lành ăn dễ khiến
Thành ngữNgười hiền lành dễ bị sai khiến, thường bị người khác lợi dụng.
có qua có lại
Thành ngữCho đi thì cũng nhận lại, có đi có lại mới toại lòng nhau
sống chết mặc bay
Thành ngữThờ ơ với số phận người khác, vô cảm trước cảnh ngộ của người xung quanh.
tình ngay lý gian
Thành ngữTâm ngay thẳng nhưng về mặt pháp lý lại trở nên có tội.
thiết diện vô tư
Thành ngữQuan xử án công bằng không thiên vị, mặt sắt không tư tình.
tham bát bỏ mâm
Thành ngữTham lợi nhỏ mà bỏ mất lợi lớn hơn, tham tiểu thất đại.
an phận thủ thường
Thành ngữBiết bằng lòng với hoàn cảnh hiện tại, không tham vọng thái quá
mặt trơ như mặt thớt
Thành ngữMặt vô cảm, trơ lì, không biết ngượng trước mọi chuyện.
nhất thành bất biến
Thành ngữĐã quyết định thì không thay đổi, kiên định với lập trường.
thẳng thắn, thật thà thường thua thiệt
Thành ngữNgười thật thà trung thực thường bị thiệt thòi trong xã hội.
tình ngay lí gian
Thành ngữLòng thực sự vô tội nhưng lý lẽ bề ngoài lại có vẻ phạm tội.
tham như mõ
Thành ngữTham lam vô độ, đòi hỏi không biết đủ như người gõ mõ thời xưa.
nuôi cáo chuồng gà
Thành ngữDung dưỡng kẻ xấu trong chỗ dễ gây hại, rước kẻ thù vào nhà.
quân tử chu nhi bất tị, tiểu nhân tị nhi bất chu
Thành ngữNgười quân tử đoàn kết mà không kéo bè, kẻ tiểu nhân kéo bè mà không đoàn kết.
tôn sư trọng đạo
Thành ngữKính trọng thầy cô, tôn trọng đạo lý là bổn phận của người học trò.
thuốc đắng đã tật, sự thật mất lòng
Thành ngữLời thật thường khó nghe nhưng có ích, giống như thuốc đắng chữa bệnh.
rào trước đón sau
Thành ngữPhòng ngừa trước, chuẩn bị kỹ để tránh bị bất ngờ sau này.
thương cung chi điểu, kiến khúc mộc nhi cao phi
Thành ngữChim bị thương bởi cung tên, hễ thấy cây cong cũng bay cao tránh — ám chỉ người từng bị tổn thương trở nên cảnh giác quá mức.
chọn mặt gửi vàng
Thành ngữPhải chọn người đáng tin cậy mới giao phó việc quan trọng
Nguồn: vi.wikiquote.org · vi.wiktionary.org (CC BY-SA 4.0)